Berichten

Gevraagd naar de grootste belemmeringen om hun bedrijf succesvol te laten zijn, wordt krapte op de arbeidsmarkt het vaakst benoemd door Limburgse ondernemers. 30% van hen geeft personeelstekort op als de grootste hindernis bij het nastreven van hun doelen. Zo blijkt uit de nieuwste cijfers van de Conjunctuurenquête van het CBS.

Staat het moeilijk vinden van de juiste mensen op één, het lastig af kunnen zetten van diensten en producten staat op plek twee. 24% van de ondernemers in de provincie Limburg kampt met dat probleem, en dan vooral de bedrijven die actief zijn in de industrie en logistiek. Omdat onze provincie relatief meer banen in deze sectoren heeft dan andere provincies, doet Limburg het net iets minder goed dan de rest van Nederland. Het landelijk gemiddelde ligt namelijk op 20%.

Een derde terrein winnende stoorzender bij het bereiken van de bedrijfsdoelen zijn de financiën. In de laatste Conjunctuurenquête lag dat percentage op 10, terwijl het in het eerste kwartaal van 2022 nog op ruim 4% lag. Vooral de onroerendgoedsector heeft daar last van.

Positief
Alles bij elkaar opgeteld ervaart 69% van de Limburgse ondernemers belemmeringen. Dat is niet heel positief, maar wel positiever dan de piek in het najaar van 2022, toen dat percentage op 81 lag. Daarmee ligt Limburg nog maar een fractie boven het landelijk gemiddelde van 65%. Al langere tijd geven Limburgse ondernemers bovendien vaker aan dat zij vaker belemmeringen ervaren dan ondernemers in Nederland als geheel. In 2025 is het verschil met het landelijk gemiddelde wel kleiner geworden.

De lossere strop?
Het aantal vacatures in Nederland nam het laatste kwartaal van vorig jaar met 7.000 af, terwijl het aantal werklozen met 11.000 toenam. Voor werkgevers is het daardoor net iets minder moeilijk geworden om personeel te vinden. Tegenover elke honderd werklozen staan nu 93 banen. Maar die afnemende krapte is nauwelijks een lossere strop voor werkgevers te noemen. Het personeelstekort blijft, ondanks recente reorganisaties en grotere ontslagrondes bij (internationale) bedrijven, onverminderd hoog. De arbeidsmarktkrapte kan dus gerust structureel van aard genoemd worden.

Schijn bedriegt
Bedrijven die reorganiseren doen dat niet alleen vanwege kostenreductie of technologische ontwikkelingen, maar vaak ook om aandeelhouders tevreden te stellen. Vooral bij grotere, vaak beursgenoteerde bedrijven is dat het geval. Maar schijn bedriegt hier. Als werkgevers anticiperen op mogelijke veranderingen door mensen te ontslaan om te laten zien dat hetzelfde werk met minder mensen kan worden gedaan, betekent niet per se dat de arbeidsmarkt als geheel minder krap wordt. Voor veel werknemers blijft de kans op een nieuwe baan groot.

AI
De aanhoudende arbeidsmarktkrapte zorgt er ook voor dat werkgevers voortdurend daarop inspelen. Ze passen procesoptimalisatie toe, digitaliseren steeds meer, geven AI een steeds belangrijkere rol in alle lagen van het bedrijf. AI, het is het gesprek van de dag, biedt kansen maar brengt ook gevaren met zich mee. Als gevolg ervan verdwijnen of veranderen taken, terwijl elders nieuwe functies en productiviteitswinsten ontstaan.

Voortdurend slimmer en anders werken is het doel. Het vraagt van werkgevers een strategische personeelsplanning en het maken van keuzes over waar de schaarse arbeid wordt ingezet. Het concept van Leven Lang Ontwikkelen neemt een steeds belangrijkere rol in. Werknemers en werkgevers dienen steeds sneller mee te bewegen naar functies en sectoren waar de vraag naar arbeid het grootst is.

Bedreiging
De huidige onvoldoende vraag, vooral in industrie en logistiek, vormt een reële bedreiging voor delen van de arbeidsmarkt. Dat is zeker in Limburg het geval, waar, in vergelijking met de rest van het land, die twee sectoren bovengemiddelde aanwezig zijn. Wanneer orders afnemen en omzetten dalen, worden bedrijven terughoudender in het investeren en aannemen van personeel. Bij langdurige vraaguitval kunnen reorganisaties volgen en komt de werkgelegenheid onder druk te staan.

Die afnemende vraag leidt bovendien tot uitstel van investeringen in innovatie en opschaling. Terwijl juist dan het investeren in productiviteitsverhoging en nieuwe kansen belangrijk is. Het blijven inzetten op slimmer werken, aanhaken bij technologische ontwikkelingen en vergroten van vaardigheden is juist dan noodzakelijk. Leven Lang Ontwikkelen speelt ook hier een sleutelrol. Niet alleen om personeelstekorten op te vangen, maar ook om werknemers wendbaar te houden als de vraag verschuift of vermindert. Zo kan de arbeidsmarkt zowel bij krapte als bij afnemende vraag veerkrachtig blijven.

Deze arbeidsmarktanalyse is opgesteld door ArbeidsmarktInZicht (Etil research group), in samenwerking met Mediahuis, Banenrijklimburg en Limburgvac.